Windows 11 ve Yeni Dizüstü Bilgisayarlarda NPU Kullanımı: Performans ve Verimlilik Tartışmaları
Platformumuzdaki en çok okunan ve popüler makaleleri görmek için Trendler bölümüne geçebilirsiniz.
Microsoft, Windows 11 ile birlikte yeni nesil dizüstü bilgisayarlarda NPU (Neural Processing Unit - Sinir İşlem Birimi) kullanımını zorunlu kılan bir strateji benimsedi. Bu yaklaşım, özellikle Copilot+ programı kapsamında yeni cihazlarda belirli bir NPU gücünün bulunmasını şart koşuyor. Ancak NPU'nun pratikteki işlevi ve bu donanımın gerekliliği konusunda ciddi tartışmalar mevcut.
NPU'nun İşlevi ve Kullanım Alanları
NPU, temel olarak yapay zeka işlemlerini daha verimli ve düşük güç tüketimiyle gerçekleştirmek üzere tasarlanmış özel bir işlem birimidir. Windows 11'de şu anda NPU, üç ana özellikte kullanılıyor:
Paint uygulamasındaki Cocreator
Canlı altyazılar (Live Captions)
Webcam efektleri
Bu özellikler daha önce CPU ve GPU kullanılarak da uygulanabiliyordu. Örneğin, Zoom gibi video konferans uygulamalarında arka plan bulanıklığı gibi efektler CPU ve GPU ile sağlanabiliyor. Bu durum, Microsoft'un neden büyük bir silikon alanını NPU için ayırdığı sorusunu gündeme getiriyor.
Ayrıca Bakınız
Donanım Kaynaklarının Kullanımı ve Verimlilik
Intel'in Lunar Lake işlemcisinde NPU, E çekirdek kümesinden daha büyük ve P çekirdeklerine yakın boyutta. NPU 48 TOPS (Tera Operations Per Second) performans sunarken, entegre GPU 67 TOPS'a ulaşabiliyor. Bu karşılaştırma, GPU'nun NPU'nun yaptığı işleri yapabilme kapasitesine sahip olduğunu gösteriyor. Ancak Microsoft, NPU'nun daha düşük güç tüketimi ve verimlilik sağladığını savunuyor.
Fakat bu güç tasarrufu, sadece üç özellik için geçerli ve bu da donanım alanı açısından büyük bir yatırım gibi görünüyor. Kullanıcılar, bu durumun gereksiz bir kaynak israfı olduğunu düşünüyor.
Yazılım ve Kullanıcı Deneyimi Sorunları
Windows 11, kullanıcılar tarafından performans sorunları, sık güncellemeler ve kararsızlık nedeniyle eleştiriliyor. Copilot özelliği, sistemin temel işlevleri arasında yer almamakla birlikte, kullanıcı deneyimini olumsuz etkiren faktörlerden biri olarak görülüyor. Örneğin, Copilot tuşunun varsayılan olarak sağ Ctrl tuşunun yerine konması ve bu tuşun yeniden atanması için ek yazılım (PowerToys) gerektirmesi kullanıcıları rahatsız ediyor.
Ayrıca, Windows 11'de OneDrive entegrasyonu, arama fonksiyonu ve sağ tıklama menüsü gibi temel özelliklerde yaşanan problemler, kullanıcıların işletim sisteminden memnuniyetini azaltıyor.
Alternatif İşletim Sistemlerine Yönelim
Windows 11'in yaşadığı bu sorunlar, bazı kullanıcıları macOS, Linux ve ChromeOS gibi alternatif işletim sistemlerine yönlendirmiş durumda. MacBook Air M4 gibi Apple cihazları, kullanıcılar tarafından daha stabil ve verimli bulunuyor. Linux ise özellikle oyun performansında ve açık kaynak avantajlarıyla öne çıkıyor, ancak donanım desteği ve kullanıcı deneyimi açısından bazı eksiklikler barındırıyor.
Microsoft'un Uzun Vadeli Stratejisi ve NPU'nun Geleceği
Microsoft, NPU donanımını gelecekte yerel yapay zeka işlemlerini desteklemek için bir altyapı olarak konumlandırıyor. Özellikle Windows Recall gibi özellikler için yüksek performanslı NPU'lar planlanmış olsa da, bu özelliklerin lansmanı ve benimsenmesi başarısız oldu. Bu nedenle, şu anki NPU kullanımı sınırlı ve bazı kullanıcılar bu donanımın gereksiz olduğunu düşünüyor.
NPU'nun enerji verimliliği ve yerel yapay zeka işlemleri için potansiyeli büyük olsa da, bu teknolojinin yazılım tarafında yeterince desteklenmemesi ve kullanıcıların günlük deneyimlerinde somut faydalar görmemesi eleştirilerin temelini oluşturuyor.
Sonuç Değerlendirmesi
Windows 11'in yeni donanım gereksinimleri ve NPU entegrasyonu, performans ve verimlilik açısından tartışmalı bir konu. Donanımın büyük bir bölümünü kaplayan NPU'nun şu anki kullanım alanları sınırlı ve mevcut CPU/GPU çözümleriyle karşılaştırıldığında avantajları tartışmalı. Yazılım tarafındaki sorunlar ve kullanıcı deneyimi zorlukları, işletim sisteminin genel algısını olumsuz etkiliyor ve alternatif sistemlere yönelim artıyor.
"Microsoft'un NPU stratejisi, gelecekte yapay zekanın yerel olarak daha etkin kullanılmasını hedefliyor, ancak şu anki uygulamalar bu donanımın potansiyelini tam olarak yansıtmıyor."


























